آموزش وردپرس
خانه / دسته‌بندی نشده / نقش خانواده در دوستی‌های دوران نوجوانی
دوستان نوجوان
دوست نوجوانی

نقش خانواده در دوستی‌های دوران نوجوانی

با آغاز سنین نوجوانی(۱۲تا ۱۸سالگی)زندگی آرام نوجوان و اعضای خانواده اش به یکباره دگرگون می‌شود. ظهور رفتارها و نیازهای جدید ،تغییرات محسوس در ظاهر و رفتار نوجوان فشارها و خستگی های ناشی از بلوغ سرعت زیاد رشد و عوامل دیگر نوجوان را گیج و سردر گم می‌سازد.

رفتارهای آرام دوران کودکی جای خود را به خشونت و تنوع می‌‍دهد. مشاهده‌ی این تغییرات والدین را نیز متحییر و مبهوت میکند و باعث میشود که آنها نیز برای مقابله با نوجوان دست به اقدام بزنند.والدین در ابتدا و اواسط دوران نوجوانی با وجود اینکه شاهد تغییرات بلوغ هستند باز هم با نوجوان خود مانند یک کودک برخورد میکنند.گاهی نیز مانند بزرگسال با او رفتار کرده و انتظارات متضادی از او دارند. این گونه رفتارهای ضد و نقیص والدین باعث خشم و نگرانی نوجوان شده ناخودآگاه باعث بروز رفتارهای دفاعی و خصمانه مینماید. ادامه چنین روندی موجب می‌شود که به تدریج ذهنیت نوجوان و والدین نسبت به یکدیگر مخدوش شود . از نظر والدین فرزندشان نه تنها همان کودک سربه راه و مطیع سابق نیست بلکه بسیار گستاخ و ناسپاس شده است. از نظر نوجوان نیز والدین همان فرشته های بی عیب و نقص و قابل اتکای سابق نبوده و نمیتوانند آنها را درک کنند.

به این ترتیب نوجوان خود را بزرگتر و فضای خانه را کوچکتر از سابق مییابد. فضای خانه را امن نمیداند و به دنبال فضایی امن در بیرون از خانه میگردد. این نوجوانان در محله ها کلوپ‌های بازی در ورزشگاه ها و یا مساجد و…یکدیگر را می یابند و از آنجا که نیازهای بالقوه مشترکی دارند و به خوبی قادر به درک یکدیگر میباشند گرد هم آمده و به این ترتیب گروه دوستانه را تشکیل میدهند. نوجوان که افراد قابل اعتمادی را در بیرون از خانواده پیدا کرده سعی میکند که رابطه اش را با آنها محکم تر کند و به این ترتیب از ارتباطش در خانه کاسته میشود. ذکر این نکته لازم است که گرایش نوجوانان به سوی دوستان و همسالان حتی در خانواده هایی که روش صحیحی در برخورد با نوجوان شان دارند اتفاق می‌افتد. بروز چنین گرایشی در نوجوان ناشی از تغییرات دوران بلوغ و شکل گیری نیازهای جدید فرزند شما است و. نکته مهم این است که معاشرت نوجوانان با یکدیگر زمینه رشد و شکوفایی آن دسته از استعدادهایی هستکه به معاشرت های اجتماعی بستگی دارد. در اینجا به نگرش والدین در برخورد با دوستان و همسالان فرزند نوجوانشان می‎‌پردازیم زیرا کیفیت معاشرت با دوستان و همینطور میزان تاثیرپذیری نوجوانان به نحوه نگرش و نظارت والدین با دوستان فرزندشان است و همینطور به میزان آزادی های داده شده به نوجوان در این خصوص بستگی دارد. خانواده هایی را می‌شناسیم که با افراط و تفریط در تامین این نیاز نوجوان به بیراهه رفته و زمینه ساز بروز انحرافات و بحران های گوناگون در نوجوان خود شده اند.

دوستان نوجوان

به طور کلی نگرش والدین در این باره را میتوان به چهار دسته تقسیم کرد:

۱) والدین بازدارنده

گروهی از والدین هستند که گذران ائفات فراغت فرزندانشان را فقط در منزل و یا صرفا در در معاشرت با اعضای خانواده را ارزش تلقی میکنند و با محدود کردن و کنترل سرسختانه فرزندانشان را از همان دوران کودکی به اصطلاح خانگی و سالم بار می‌آورند. این والدین معتقدند معاشرت فرزندان با همسالان نتیجه ای جز بد آموزی و انحراف نتیجه دیگری ندارد. نوجوانانی که در این خانواده ها بزرگ می‌شوند معمولا در جمع همسالان و جمع های دیگر افراد خجالتی و کمرویی هستند .آنها مهارت برقراری روابط اجتماعی با دیگران و بخصوص همسالان خود را ندارند.و در داخل خانه نیز افرادی پرخاشگرند که عمدتا اعضای کوچکتر خانواده را مورد اذیت و آزار قرار می‌دهند.این نوجوانان در مدرسه نیز منزوی هستند زیرا آنها هیچ مزاحمتی برای اولیای مدرسه ندارند و رفتارشان در مدرسه نیز تقویت میشود(تقویت منفی).و غالبا به عنوان دانش‌آموز با اخلاق شناخته می‌شوند.

۲) والدین بی‌خیال

گروه دیگری از والدین وجود دارند که طرفدار روابط اجتماعی آزاد فرزندان خود هستند. در این نوع خانواده ها والدین هیچ نظارتی بر امور فرزندان خود ندارند و اعضای دیگر خانواده نیز در امور یکدیگر دخالتی نمیکنند. نوجوانان با آزادی و بدون هیچمانعی با هر گروهی که تمایل داشته باشند معاشرت میکنند. در رفت و آمدشان محدودیت زمانی و مکانی ندارند و گاه شبها را نیز در کنار دوستانشان به صبح می‌رسانند. در این نوع خانواده ها دور هم بودن صرفا بر اساس تصادف و به ندرت اتفاق می‌افتد. روابط بین افراد نیز غالبا سرد و متزلزل است و آثار این تزلزل در رفتار نوجوان این خانواده ها دیده می‌شود. و غالبا تصمیم گری نوجوانان این نوع خانواده براساس لذت طلبی صرف می‌باشد. و بیشتر با افراد شبه خودشان به معاشرت می‌پردازند.

برخی از ویژگی‌های این نوع نوجوانان:

خود محوری،هرج و مرج طلب،فقدان یا ضعف شدید مسئولیت پذیری این ویژگی ها توانایی نوجوان را در معاشرت با همسالان و بزگسالان را شدیدا کاهش میدهد.دوستان و همسالان نیز با توجه به رفتار آنها دو نوع برخورد را نشان می‌دهند:یا آنها را از جمع خود طرد می‌کنند.یا تا زمانی که در خدمت اهدافگروه باشند مورد پذیرش قرار میدهند.

این نوجوانان اغلب در زندگی‌شان با شکست‌های متوالی مواجه می‌شوند و روحیه متزلزل و آینده شان بسیار مبهم می‌باشد.

۳) والدین بلاتکلیف

گروه سوم والدینی هستند که گرفتار نوعی بلاتکلیفی در ارائه واکنش صحیح نسبت به نوجوان خود هستند.زیرا از طرفی نسبت به تاثیرات مثبت معاشرت با همسالان آگاهی لازم را دارند و از طرف دیگربنا به ذهنیت منفی خود نسبت به معاشرت با همسالان هستند. لذا با میزان آزادی و محدودیت نوجوان شان با توجه به سن آنها در این دوره تناسب ندارد. معمولا اختلافات و مشاجراتی بین والدین و جوانان شکل میگیرد. این مشاجرات انگیزه نوجوان را برای معاشرت با دوستان تقویت می‌کند و موجب می‌شود که گاهی آنها در مقابل والدینشان قرار بگیرند. گاهی نیز به تبعیت از رفتار گروه دوستان سعی میکنند که والدین را به تسلیم خود وا دارند.

۴) والدین عصر جدید

این والدین نسبت به نیازهای فرزندانشان در مراحل مختلف رشد حساس هستند. آنها نیاز نوجوان به معاشرت با همسالان خویش را درک می‌کنند،با تشویق فرزندانشان به عضویت در گروه‌های مختلف و همچنین با راهنمایی‌های عالمانه او در انتخاب صحیح دوست زمینه رشد همه جانبه نوجوان خود را فراهم میکنند. نگرش این گروه از والدین در مورد تاثیرات دوستان و همسالان واقع گرایانه و مثبت است ولی در عین حال سعی می‌کنند با به کارگیری روشهای صحیح احتمال تاثیرات نامطلوب را به حداقل برسانند. نوچوانان چنین خانواده‌هایی از عزت نفس بالایی برخوردارند و با اعتماد‌بنفس لازم به معاشرت با همسالان خود می‌پردازند و به جای تاثیرپذیری صرف از دوستان به عنوان رهبر و الگو مورد پذیرش همگان قرار بگیرند به طور کلی معاشرت با دوستان و همسالان یکی از مهمترین عوامل موثر بر رشد و تکامل شخصیت فرزندان ما در دوران نوجوانی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × چهار =